Có một lần, tôi ghé thăm xưởng gỗ của nghệ nhân già ở làng Đồng Kỵ. Ông đang tỉ mẩn chạm khắc một chữ Thọ trên lưng ghế. Tôi hỏi: “Sao cụ lại chọn chữ Thọ?”. Ông ngừng tay, mỉm cười: “Chữ Thọ không chỉ là chữ, nó là cả một triết lý sống. Người xưa đặt nó trên ghế để mỗi khi ngồi xuống, ta nhắc mình sống thong thả, an nhiên.” Câu chuyện ấy khiến tôi nhận ra rằng, mỗi đường chạm khắc trên gỗ mun không đơn thuần là nghệ thuật, mà còn là lời nhắn gửi từ những người thợ tài hoa.
Chữ Thọ – Biểu tượng của trường thọ và phúc lộc
Trong văn hóa Á Đông, chữ Thọ (壽) là một trong những biểu tượng may mắn nhất, tượng trưng cho cuộc sống lâu dài, sức khỏe dồi dào và hạnh phúc viên mãn. Khi được khắc trên lưng ghế gỗ mun, nó không chỉ là vật trang trí mà còn mang ý nghĩa phong thủy sâu sắc. Người xưa tin rằng, chiếc ghế có chữ Thọ sẽ giúp gia chủ luôn khỏe mạnh, sống lâu trăm tuổi, và con cháu đời đời hưởng phúc. Chính vì thế, những món đồ nội thất chạm chữ Thọ thường được đặt ở phòng khách hoặc phòng thờ, nơi trang trọng nhất trong nhà.
Bàn tay nghệ nhân Đồng Kỵ thổi hồn vào gỗ
Làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh) từ lâu nổi tiếng với nghề chạm khắc gỗ mỹ nghệ tinh xảo. Mỗi nghệ nhân nơi đây đều trải qua nhiều năm học việc mới có thể tự tay chạm những đường nét mềm mại, sống động. Với chữ Thọ, họ không chỉ đơn thuần khắc chữ, mà còn lồng ghép các họa tiết như long, ly, quy, phượng xung quanh, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật hoàn chỉnh. Gỗ mun – loại gỗ quý với thớ mịn, màu đen huyền – càng làm nổi bật nét chạm, khiến chữ Thọ như có hồn. Tôi còn nhớ nghệ nhân già từng nói: “Mỗi nhát đục là một lời chúc, mỗi đường nét là một tâm tình. Người thợ phải thật tĩnh tâm mới làm ra được chữ Thọ đẹp.”
Ý nghĩa phong thủy và cách bài trí ghế chạm chữ Thọ
Theo phong thủy, chữ Thọ thuộc hành Thổ, mang năng lượng ổn định và bền vững. Đặt ghế chạm chữ Thọ trong nhà giúp cân bằng âm dương, thu hút vượng khí. Tuy nhiên, để phát huy tối đa tác dụng, bạn nên đặt ghế ở hướng tốt như hướng Đông Nam (hướng Tài Lộc) hoặc hướng Bắc (hướng Sự Nghiệp). Tránh đặt ghế đối diện cửa ra vào hoặc nhà vệ sinh, vì sẽ làm giảm ý nghĩa tốt đẹp. Ngoài ra, ghế gỗ mun chạm chữ Thọ cũng rất thích hợp làm quà tặng cho người cao tuổi, thể hiện lòng hiếu thảo và mong ước ông bà sống lâu.
Lời kết: Gìn giữ nét đẹp truyền thống qua từng sản phẩm
Mỗi chiếc ghế chạm chữ Thọ không chỉ là món đồ nội thất, mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa nghệ nhân và người sử dụng. Khi bạn ngồi trên chiếc ghế ấy, hãy nhớ đến những bàn tay tài hoa của làng Đồng Kỵ đã dày công tạo tác. Và nếu có dịp, hãy ghé thăm Chiến Trường Gỗ Mun để tận mắt chiêm ngưỡng những tác phẩm chạm khắc tinh xảo, nơi lưu giữ hồn cốt của làng nghề truyền thống.
